نادر ابراهیمی در 14 فروردین سال ١٣١۵ در تهران بهدنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در این شهر گذراند و پس از گرفتن دیپلم ادبی از دبیرستان دارالفنون، به دانشكدهی حقوق وارد شد. اما این دانشكده را پس از دو سال رها كرد و سپس در رشتهی زبان و ادبیات انگلیسی به درجهی لیسانس رسید. او از ١٣ سالگی به یك سازمان سیاسی پیوست كه بارها دستگیری، بازجویی و زندان رفتن را برایش درپی داشت. ارایهی فهرست كاملی از شغلهای ابراهیمی، كار دشواری است. او خود در دو كتاب ”ابن مشغله” و ”ابوالمشاغل” ضمن شرح وقایع زندگی، به فعالیتهای گوناگون خود نیز پرداخته است. ازجمله شغلهای او بوده است: كمككارگری تعمیرگاه سیار در تركمنصحرا، كارگری چاپخانه، حسابداری و تحویلداری بانك، صفحهبندی روزنامه و مجله و كارهای چاپ دیگر، میرزایی یك حجرهی فرش در بازار، مترجمی و ویراستاری، ایرانشناسی عملی و چاپ مقالههای ایرانشناختی، فیلمسازی مستند و سینمایی، مصور كردن كتابهای كودكان، مدیریت یك كتابفروشی، خطاطی، نقاشی و نقاشی روی روسری و لباس، تدریس در دانشگاهها و ... در تمام سالهای پركار و بیكار یا وقتهایی كه در زندان بهسر میبرد، نوشتن را ـ كه از ١٦ سالگی آغاز كرده بود ـ كنار نگذاشت. در سال ١٣۴٢ نخستین كتاب خود را با عنوان ” خانهیی برای شب” بهچاپ رسانید كه داستان ”دشنام” در آن با استقبالی چشمگیر مواجه شد. تا سال ١٣۸٠ علاوه بر صدها مقالهی تحقیقی و نقد، بیش از صد كتاب از او چاپ و منتشر شده است كه دربرگیرندهی داستان بلند (رمان) و كوتاه، كتاب كودك و نوجوان، نمایشنامه، فیلمنامه و پژوهش در زمینههای گوناگون است. ضمن آنكه چند اثرش به زبانهای مختلف دنیا برگردانده شده است. نادر ابراهیمی چندین فیلم مستند و سینمایی و همچنین دو مجموعهی تلویزیونی را نوشته و كارگردانی كرده، و آهنگها و ترانههایی برای آنها ساخته است. او همچنین توانسته است نخستین مؤسسهی غیرانتفاعی ـ غیردولتی ایرانشناسی را تأسیس كند؛ كه هزینه و زحمتهای فراوانی برای سفر، تهیهی فیلم و عكس و اسلاید از سراسر ایران و بایگانی كردن آنها صرف كرد؛ ولی چنانكه باید، شناخته و بهكار گرفته نشد و با فرارسیدن انقلاب و جنگ، متوقف شد. او فعالیت حرفهیی خود را در زمینهی ادبیات كودكان، با تأسیس ”مؤسسهی همگام با كودكان و نوجوانان” ـ با همكاری همسرش ـ در آن مؤسسه متمركز كرد. این مؤسسه، بهمنظور مطالعه در زمینهی مسائل مربوط به كودكان و نوجوانان برپا شد و فعالیتش را در حیطهی نوشتن، چاپ و پخش كتاب، نقاشی، عكاسی، و پژوهش دربارهی خلقوخو، رفتار و زبان كودكان و نیز بررسی شیوههای یادگیری آنان دنبال كرد. ”همگام” عنوان ”ناشر برگزیدهی آسیا” و ”ناشر برگزیدهی نخست جهان” را از جشنوارههای آسیایی و جهانی تصویرگری كتاب كودك دریافت كرد. ابراهیمی در زمینهی ادبیات كودكان، جایزهی نخست براتیلاوا، جایزهی نخست تعلیم و تربیت یونسكو، جایزهی كتاب برگزیدهی سال ایران و چندین جایزهی دیگر را هم دریافت كرده است. او همچنین عنوان ”نویسندهی برگزیدهی ادبیات داستانی ٢٠ سال بعد از انقلاب” را بهخاطر داستان بلند و هفتجلدی ”آتش بدون دود” بهدست آورده است. نادر ابراهیمی در زندگی پرفرازونشیب خود، جایگاه خاصی برای ورزش نگهداشته است. او رشتههای مختلف ورزشی را تجربه كرده، یكی از قدیمترین گروههای كوهنوردی بهنام ”اَبَرمرد” را بنیان نهاده و در توسعهی كوهنوردی و اخلاق كوهنوردی، تأثیرگذار بوده است. نادر ابراهیمی در حال حاضر كه ۷٠ سال دارد، به علت بیماری در منزل استراحت می كند، بیماریاش آرام آرام در حال بهبود است. امید كه بتواند انبوه كارهای ناتمامش را كه شامل تحقیقات، داستانهای بلند و كوتاه و فیلمنامه می شود، به پایان برساند.
مجموعه آثار نادر ابراهیمی
1 - خانهای برای شب 2 - آرش در قلمرو تردید (یا: پاسخناپذیر) 3 - مصابا و رویای گاجرات 4 - بار دیگر شهری که دوست میداشتم 5 - هزارپای سیاه و قصههای صحرا 6 - افسانه باران 7 - در سرزمین کوچک من - منتخب آثار 8 - تضادهای درونی 9 - انسان - جنایت - احتمال 10 - مکانهای عمومی 11 - رونوشت بدون اصل 12 - درحد توانستن - شعرگونه 13 - غزلداستانهای سال بد 14 - ابن مشغله - زندگینامه، جلد اول 15 - ابوالمشاغل - زندگینامه، جلد دوم 16 - فردا شکل امروز نیست 17 - براعت استهلال - از مجموعه «ساختار و مبانی ادبیات داستانی» 18 - مقدمهای بر فارسینویسی برای کودکان 19 - مقدمهای بر مصورسازی کتابهای کودکان 20 - مقدمهای بر مراحل خلق و تولید ادبیات کودکان 21 - مقدمهای بر آرایش و پیرایش کتابهای کودکان 22 - دور ایران در شش ساعت - گزارش دومین نمایشگاه ایرانگردی در سال ١٣۷١ 23 - چهل نامهی کوتاه به همسرم 24 - آتشْ بدون دود - داستان بلند هفت جلدی 25 - با سرودخوان جنگ، در خطهی نام و ننگ 26 - یک صعود باورنکردنی 27 - تکثیر تاسفانگیز پدربزرگ 28 - مردی در تبعید ابدی - براساس زندگی ملاصدرا 29 - حکایت آن اژدها 30 - بر جادههای آبیِ سرخ - داستان بلند ١٠ جلدی، براساس زندگی میرمَهنای دوغابی 31 - صوفیانهها و عارفانهها - بخشی از «تاریخ تحلیلی پنجهزار سال ادبیات داستانی ایران» 32 - یک عاشقانه آرام 33 - سه دیدار با مردی که از فراسوی باور ما میآمد 34 - طراحی حیوانات - طرحهای کوثر احمدی، با گفتاری تحلیلی در باب مفاهیم و تعاریف «طرح» در هنرها 35 - الفبا - تحلیل فلسفی ۵٠ طرح از علیاکبر صادقیـ نقاش 36 - پیشگفتار ”کوچههای کوتاه” - مجموعه قصههای کوتاه گروهی از شاگردان نادر ابراهیمی
آثار نادر ابراهیمی در زمینه ادبیات کودک و نوجوان
1 - کلاغها- جایزه اول فستیوال کتابهای کودکان توکیو ژاپن، جایزه اول - سیب طلایی - براتیسلاوا، جایزه اول تعلیم و تربیت از یونسکو 2 - سنجابها 3 - دور از خانه - قصه برگزیدهی آسیا،از سوی «سازمان جهانی یونسکو» و کتاب برگزیده شورای کتاب کودک در سال ١٣٤۷ 4 - قصه گلهای قالی 5 - پهلوان پهلوانان؛ پوریای ولی - کتاب برگزیده از سوی «آکادمی المپیک» همایش فردوسی و اخلاق پهلوانی ١٣٨٤، جایزه بزرگ جشنوارهی کتاب کودک کنکور نوما، ژاپن ١٩۷٨ 6 - باران - آفتاب و قصه کاشی 7 - بزی که گم شد 8 - من راه خانهام را بلد نیستم 9 - سفرهای دورودراز هامی و کامی در وطن 10 - پدر چرا توی خانه مانده است - از مجموعه«قصههای انقلاب برای کودکان» 11 - جای او خالی - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» 12 - نیروی هوایی - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» 13 - سحرگاهان همافرها اعدام میشوند - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» 14 - برادرت را صدا کن - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» 15 - برادر من مجاهد، برادر من فدایی - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» 16 - جَنگ بزرگ از مدرسهی امیریان - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» 17 - نامهی فاطمه، پاسخِنامهی فاطمه - از مجموعه «قصههای انقلاب برای کودکان» 18 - مامان! من چرا بزرگ نمیشوم - از مجموعه «قصههای ریحانه خانم» 19 - روزی که فریادم را همسایهها شنیدند - از مجموعه «قصههای ریحانه خانم» 20 - آدم وقتی حرف میزند چه شکلی میشود - از مجموعهی«قصههای ریحانه خانم» 21 - درخت قصه ـ قُمریهای قصه - جایزه کتاب برگزیده ازسوی هیات داوران بزرگسال کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، جایزه کتاب برگزیده ازسوی هیات داوران خردسال، ترجمهشده به زبان روسی در ترکمنستان 22 - عبدالرزاق پهلوان - کتاب برگزیده از سوی «آکادمی المپیک» همایش فردوسی و اخلاق پهلوانی ١٣٨٤ 23 - آنکه خیال بافت و آنکه عمل کرد 24 - حکایت کاسهی آب خنک - از مجموعه «نوسازی حکایتهای خوب قدیم برای کودکان» 25 - حکایت دو درخت خرما - از مجموعه«نوسازی حکایتهای خوب قدیم برای کودکان» 26 - آن شب که تا سحر - از مجموعه «نوسازی حکایتهای خوب قدیم برای کودکان» 27 - قلب کوچکم را به چه کسی هدیه بدهم؟ - دیپلم افتخار نخستین نمایشگاه بین المللی تصویرگران کتاب کودک 1372 28 - مثل پولاد باش پسرم؛ مثل پولاد - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» 29 - داستان سنگ و فلز و آهن - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» 30 - با من آشنا شو، با من دوست شو - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» 31 - هستم اگر میروم؛ گر نروم نیستم - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» 32 - راستی اگر نبودم - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» 33 - کمیاب و قیمتی اما... - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» 34 - مدرسهی بزرگتری هم وجود دارد - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» 35 - گلآباد دیروز؛ گلآباد امروز - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» 36 - گلآباد امروز؛ گلآباد فردا - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» 37 - فرهنگ فراوردههای فلزی ایران - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» 38 - هفت آموزگار مهربان - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم» 39 - ما مسلمانان این آب و خاکیم - از مجموعه «ایران را عزیز بداریم»دریافت جایزه نخست آسیایی تصویرگران کتاب کودک ١٣۷٠ 40 - قصه سار و سیب 41 - قصه موش خودنما و شتر باصفا 42 - با من بخوان تا یاد بگیری 43 - حالا دیگر میخواهم فکر کنم 44 - قصه قالیچههای شیری 45 - همه گربههای من ١ و٢ 46 - دیدار با آرزو
سایر آثار نادر ابراهیمی
نمایشنامه
1 - اجازه هست آقای برشت؟ 2 - وسعت معنای انتظار (سه قصه نمایشی) 3 - یک قصه معمولی و قدیمی در باب جنایت
فیلمنامه
1 - آخرین عادل غرب 2 - صدای صحرا
ترجمهها
1 - مویه کن سرزمین محبوب - ترجمه با همکاری فریدون سالک 2 - از پنجره نگاه کن - ترجمه با همکاری احمد منصوری 3 - دوست؛ کسی است که آدم را دوست دارد - ترجمه با همکاری احمد منصوری 4 - آدم آهنی - کتاب برگزیده سال ١٣٥١ از سوی شورای کتاب کودک، ترجمه با همکاری احمد منصوری
منبع سایت نادر ابراهیمی